Bilgi Bankası

Türkiye'de gelir vergisi artan oranlı bir sistemle uygulanır; yüksek gelir daha yüksek oranda vergilenir. 2026 yılı için ücret gelirleri ve serbest meslek kazançları üzerinden uygulanan tarife yaklaşık şu şekilde planlanmaktadır: yıllık 158.000 TL'ye kadar %15, 330.000 TL'ye kadar olan kısım için %20, 1.200.000 TL'ye kadar %27, 4.300.000 TL'ye kadar %35 ve bu tutarın üzerindeki kısım için %40.

Ücret dışı gelirlerde dilim sınırları biraz daha düşük tutulur. Önemli nokta: vergi tarifesi kümülatif hesaplanır — yıl içinde matraha eklenen her yeni gelir bir önceki dilimleri tamamladıktan sonra üst dilime atlar. Bordrolu çalışanlar bu yüzden yılın son aylarında daha düşük net maaş alır; özellikle Eylül-Aralık döneminde brüt-net farkı belirginleşir.

Asgari ücret istisnası yıl boyunca devam eder ve asgari geçim için belirlenen tutar vergiden muaftır. Serbest meslek erbabı ve kiracılar için farklı beyanname türleri ve ödeme takvimleri geçerlidir. En güncel tarife için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın resmi sitesini kontrol edin.

Türkiye'de bankalar genellikle eşit taksitli (anüite) kredi sunar; bu yöntemde her ay aynı taksit ödenir ancak taksitin içindeki faiz / anapara dağılımı sürekli değişir. İlk taksitlerde faiz payı %70-80 seviyesinde iken son taksitlerde anapara payı baskın hâle gelir.

Aylık akdi faiz oranı %4 olduğunda yıllık efektif maliyet KKDF (%15) ve BSMV (%10) ile birlikte yaklaşık %57-60'a çıkar. İhtiyaç kredilerinde dosya masrafı, hayat sigortası ve sigorta gibi yan kalemler net maliyeti %3-5 daha artırır. Konut kredilerinde ipotek kurma ve ekspertiz ücretleri ayrı bütçelenir.

Krediyi erken kapatmak ilk yıllarda büyük tasarruf sağlarken, son yıllarda neredeyse hiç fayda getirmez. Karşılaştırma yaparken mutlaka yıllık maliyet oranına bakın. Kredi hesaplama aracımızla aylık taksitinizi hemen hesaplayabilirsiniz.

Kıdem tazminatı, en az 1 yıl çalıştıktan sonra haklı bir nedenle işten ayrılan ya da işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın işten çıkarılan çalışana ödenir. Hesap formülü: Kıdem Tazminatı = Brüt Aylık Ücret × Çalışılan Tam Yıl Sayısı. Ay artıkları için orantılı hesaplama yapılır.

Brüt ücrete son bir yıl içinde düzenli alınan ikramiye, yemek, yol, prim ve ayni yardımların aylık ortalaması eklenir; bu yüzden bordrodaki "çıplak" ücret değil giydirilmiş brüt esas alınır. 2026 itibarıyla kıdem tazminatı tavanı yaklaşık aylık 50.000 TL civarındadır.

Tazminat damga vergisi (binde 7,59) dışında vergiden muaftır. İstifa eden çalışan kıdem alamaz; ihbar tazminatı ise ayrı bir haktır. Detaylı rehber için blog yazımızı okuyun.

2026 itibarıyla Türkiye'de TÜFE bazlı yıllık enflasyon hâlâ çift haneli seyretmekte; bu da klasik mevduat faizi ya da sabit getirili ürünlerin nominal kazancını reel olarak eksiye düşürebilmektedir. Reel getiri formülü: ((1 + Nominal Faiz) ÷ (1 + Enflasyon)) − 1 × 100.

Örneğin yıllık %45 mevduat faizi ve %55 enflasyon ortamında reel getiriniz ≈ %-6.45'tir; yani paranızın alım gücü düşmektedir. Bu nedenle yatırımcılar portföy çeşitlendirmesi yapar: mevduat (likidite), altın (enflasyon hedge'i), hisse senedi (büyüme), gayrimenkul (uzun vadeli reel varlık).

Kredi kullanan kişi için ise enflasyon paradoksal olarak lehe çalışır — sabit taksitli bir kredide enflasyon yüksek olduğunda gerçek borç yükü zaman içinde erir. Konut kredisi gibi uzun vadeli sabit faizli krediler yüksek enflasyon dönemlerinde reel olarak avantajlıdır.

Türkiye'de üç temel KDV oranı uygulanır: %1 (ekmek, un, gazete, temel gıda), %10 (çoğu gıda, ilaç, tekstil, konaklama, restoran) ve %20 (genel oran — elektronik, mobilya, otomobil, danışmanlık).

KDV hariç tutara vergi eklemek: Tutar × (1 + Oran/100). KDV dahil fiyattan vergiyi ayırmak: Tutar ÷ (1 + Oran/100). Esnaf ve e-ticaret satıcıları fatura düzenlerken doğru oranı uygulamak zorundadır.

Detaylı KDV rehberimizi okuyun veya KDV hesaplama aracımızı kullanın.

4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Bu süreyi aşan çalışmalar fazla mesai sayılır ve normal saatlik ücretin 1,5 katı olarak ödenir. Hafta tatilinde çalışma 2 kat, resmi tatilde 2 kat ücret gerektirir.

Saatlik ücret hesabı: Aylık brüt ücret ÷ 225. Yıllık izin hakkı çalışma süresine göre 14-26 gün arasında değişir. İhbar süreleri: 6 aydan az çalışmada 2 hafta, 6 ay-1.5 yıl arası 4 hafta, 1.5-3 yıl arası 6 hafta, 3 yıldan fazla 8 hafta.

Mesai ücreti hesaplama aracımızla fazla mesai ödemenizi anında hesaplayabilirsiniz.